กระต่ายหัวเอียง Head tilt in rabbit

เมื่อกระต่ายทำท่าทางเอียงหัว อาจจะดูเป็นเรื่องน่ารัก แต่ทราบหรือไม่ว่าอาการเอียงหัว
หรือคอบิดถือเป็นอาการของโรคบางอย่าง ซึ่งทำให้หัวของกระต่ายเอียงไปทางด้านซ้าย
หรือขวาของลำตัวตลอดเวลา อาการดังกล่าวเรียกว่า Torticollis เกิดจากการที่กล้ามเนื้อ
คอเกิดตึงตัวหรือหดสั้น  สาเหตุที่ทำให้กระต่ายเกิดอาการหัวเอียง มีหลายกรณี เช่น

การติดเชื้อปรสิต
การติดเชื้อในหู
อุบัติเหตุ
เส้นเลือดตีบตัน
และก้อนเนื้องอก เป็นต้น

สำหรับบทความนี้จะขอพูดถึงอาการคอเคียงที่มีสาเหตุมาจากการติดเชื้อโปโตซัวชื่อ
Encephalitozoon Cuniculi” (E. Cuniculi) ซึ่งเป็นการป่วยคอบิดแบบเฉียบพลัน
ชนิดที่มือใหม่อาจจะตั้งตัวไม่ทันกันเลย

โปรโตซัว Encephalitozoon Cuniculi” (E. Cuniculi) ชนิดนี้โดยส่วนใหญ่แพร่กระจาย
จากกระต่ายป่วยถึงกระต่ายปกติ โดยผ่านทางการกินสปอร์ของเชื้อที่ออกมาในปัสสาวะของตัวที่ป่วยเข้าไป
หลังจากนั้นเชื้อจะแทรกผ่านลำไส้ และสามารถไปที่อวัยวะอื่นๆเช่น สมองและไต  เชื้อนี้จะไปอาศัยอยู่
ในเซลล์ของอวัยวะดังกล่าวแบบถาวร และสร้างสปอร์เพื่อแพร่พันธุ์ต่อไป อาการที่มักจะพบหลังจาก
ติดเชื้อส่วนใหญ่เป็นอาการทางระบบประสาท เช่น

คอเอียง
ชัก
เดินเซ
ขาหลังอ่อนแรง
เป็นอัมพาต หากเป็นรุนแรงอาจถึงขั้นตายเฉียบพลันได้

กระต่ายหัวเอียง

ส่วนกรณีเป็นเรื้อรัง ก็จะมีอาการของระบบประสาทร่วม เช่น

คอเอียง
ตากระตุก
หัวส่าย
ทรงตัวไม่ได้
อาการโรคไต มีค่าไตขึ้น
กินน้ำเยอะ
ปัสสาวะเยอะ

และอาการโรคตา :ก็มีเช่น
เป็นต้อ ตาบอด การอักเสบของจอประสาทตา  เป็นต้น

แต่  กระต่ายส่วนใหญ่ที่มีเชื้ออยู่ในตัวมักอาจไม่แสดงอาการของโรคได้  ที่สำคัญยิ่งคือ
โรคนี้สามารถติดต่อจากกระต่ายสู่คนได้

โดยเฉพาะคนที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง หรือผู้ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน  ดังนั้น หากท่านมีกระต่ายที่ต้องสงสัย
เป็นโรคนี้ ควรนำแยกออกจากผู้ป่วยดังกล่าวด้วย

สิ่งสำคัญที่สุด คือ เจ้าของกระต่ายไม่ควรนิ่งนอนใจหากพบอาการจากข้างต้นแล้ว ถึงแม้สุดท้าย
แล้วกระต่ายจะไม่ได้ป่วยเป็นโรคนี้ก็ตาม แต่ก็ถือว่าอาการเหล่านี้ก็เป็นอาการที่จำเป็นต้องได้รับ
การรักษาที่ถูกต้อง  การรักษาโรคจะรักษาด้วยการให้ยาเพื่อระงับการแพร่เชื้อในกระแสเลือดเท่านั้น
ไม่สามารถกำจัดเชื้อออกจากร่างกายทั้งหมดได้  แต่การรักษานั้นจะช่วยผ่อนหนักให้เป็นเบา และ
ลดการเสียชีวิตของกระต่ายได้ ดังนั้นหากสงสัยว่ากระต่ายของเรามีโอกาสป่วยเป็นโรคนี้ควรนำกระต่าย
มาพบสัตวแพทย์ exotics ใกล้ๆบ้านเพื่อตรวจอาการจะดีที่สุด

หากมีข้อสงสัยในการเลี้ยงกระต่ายสอบถามได้แผนกสัตว์เลี้ยงพิเศษ  โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน
โทร 02-887-8322-3หรือ ที่ เฟชบุ๊ค  https://www.facebook.com/tcahFanpage

 

From : Textbook, Ferrets ,rabbit and rodents clinical medicine and Surgery 3rd Edition

สพ.ญ.ศิริกัญญา ช่างเอกวงศ์
แผนกสัตว์เล็กพิเศษ Exotic
โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน