การดูแลสุนัขเมื่อวัยชรา

การดูแลสุนัขเมื่อเริ่มวัยชรา

การดูแลสุนัขเมื่อเริ่มวัยชรา เมื่อสุนัขที่มีอายุมากๆก็เหมือนคนสูงอายุ ซึ่งแน่นอนว่าต้องการการดูแลสุขภาพ
เอาใจใส่เรื่องอาหารและให้ความสนใจเรื่องโรคภัยไข้เจ็บเพิ่มขึ้นกว่าตอนที่เป็นหมาหนุ่มหมาสาว
แต่อย่าลืมว่าพวกเขามีความรัก ความภักดี ให้คุณตลอดชีวิตไม่เคยลดลงแม้แต่น้อย หมอจึงอยากจะขอ
ให้คุณดูแลพวกเค้าเมื่ออายุ ย่างเข้าวัยชราเสมือนหนึ่งสมาชิกในครอบครัว  อย่างน้อยเมื่อเขาต้องไปเขาก็จะไป
อย่างมีความสุข

อายุสุนัขเท่าไรจึงจะถือว่าเข้าสู่วัยชรา ?
หมอขอตอบว่าขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และสภาพร่างกายสุนัขแต่ละตัวด้วย   ปกติสุนัขพันธุ์ใหญ่ๆ มักจะมีอายุ
แก่เร็วกว่าสุนัขสายพันธุ์เล็ก โดยทั่วไปแล้ว สุนัขสายพันธุ์เล็กอายุเกินกว่า 7 ปี  สุนัขสายพันธุ์กลางอายุ
เกินกว่า 6  ปี  และสุนัขพันธุ์ใหญ่ 5 ปีขึ้นไป ก็ถือว่าเป็นสุนัขที่เข้าสู่วัยชรา

การดูแลสุนัขแก่ อายุเปรียบเทียบตาม สายพันธุ์สุนัขเล็ก-กลาง-ใหญ่ ช่องสีแดงคือเริ่มเข้าสู่วัยชรา
อธิบายตาราง ช่องแรกคืออายุนับตามวันเดือนปี ช่องต่อมาคืออายุเปรียบเทียบตาม
สายพันธุ์สุนัขเล็ก-กลาง-ใหญ่ ช่องสีแดงคือเริ่มเข้าสู่วัยชรา

เมื่อสุนัขอายุมากขึ้น อวัยวะต่างๆ จะมีความสึกหรอและความสามารถในการทำงานลดลงไป
เช่นความสามารถในการต้านทานการติดเชื้อโรคต่างๆ  ลดน้อยถอยลง การดูแลสุนัขสูงวัย
ต้องใส่ใจในทุกด้าน เริ่มจาก

โภชนาการสำหรับสุนัขสูงวัย
สุนัขที่มีอายุมากๆ จะลดความกระฉับกระเฉง ไม่เหมือนสุนัขรุ่นหนุ่ม ดังนั้นความต้องการพลังงาน
จากอาหารก็จะน้อยลง  และเมื่อสุนัขมีอายุมากขึ้นอวัยวะต่างๆ จะมีประสิทธิภาพในการจัดการกับ
อาหารลดลง นั่นหมายความว่าคุณต้องปรับ สัดส่วนของอาหารสำหรับสุนัขให้พอเหมาะ
หรือต้องให้อาหารเสริมพิเศษตามคำแนะนำของสัตว์แพทย์

อีกปัญหาสำหรับสุนัขวัยชราคือ “เหงือก” โรคที่เกี่ยวกับเหงือกไม่เพียงแต่ทำให้สุนัขฟันหลุดเท่านั้น
แต่อาจก่อให้เกิดปัญหาที่รุนแรงมากขึ้นได้หากแบคทีเรียเข้าสู่กระแสเลือดผ่านทางเหงือกที่อักเสบอยู่
ดังนั้น ควรหมั่นตรวจดูฟันและเหงือกอย่างสม่ำเสมอ และให้ขอคำปรึกษาจากสัตวแพทย์ทันที หากเห็นว่า
ผิดปกติ และควรแปรงฟันของเค้าให้สะอาดด้วยแปรงที่ผลิตขึ้นมาเพื่อใช้กับสุนัขโดยเฉพาะ รวมถึงใช้
ผลิตภัณฑ์ที่ช่วยเสริมสุขภาพ ในช่องปากสุนัขด้วย สุนัขก็เหมือนกับคนคือเมื่ออายุมากขึ้น
ความอ้วนก็จะกลายเป็นปัญหาได้

สาเหตุอาจมาจากการที่เขามีกิจกรรมน้อยลง ร่างกายจึงมีการเผาผลาญน้อยลดลงตามไปด้วย
น้ำหนักส่วนเกินนี้อาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพอื่นๆตามมาได้ ดังนั้น หากคุณเห็นว่าเค้าน้ำหนักมากเกินไป
คุณสามารถช่วยเค้าด้วยการให้อาหารที่สามารถควบคุมแคลลอรี่ได้ และพาเค้าออกไปเดินนอกบ้าน
เพื่อออกกำลัง แต่การพาสุนัขออกไปเดินนอกบ้านอาจไม่เหมาะกับสุนัขอายุมากทุกตัว

หากว่าสุนัขของคุณนั้นผอมจนเกินไป ก็ควรนำสุนัขไปให้สัตว์แพทย์ตรวจเช็คร่างกาย เพราะอาจจะเกิด
ปัญหาการดมกลิ่นหรือรับรสของสุนัขหายไปหรือผิดเพี้ยนไป ความอยากอาหารลดลงเพราะระบบการ
ย่อยอาหารหย่อนสมรรถภาพ  คุณจึงต้องปรับหาอาหารที่อร่อยและมีรสชาติดีให้เค้า และที่สำคัญคือ
ต้องเป็นอาหารที่ย่อยง่าย เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มี โรคร้ายใดที่ทำให้สุนัขน้ำหนักลดลงจึงควรพาสุนัข
พบสัตวแพทย์เพื่อหาสาเหตุ หากความอยากอาหารของสุนัขน้อยลงกว่าเดิมมากเพราะความชรา
ไม่ได้มาจากสาเหตุอื่น คุณอาจจำเป็นจะต้องช่วยคะยั้นคะยอ เค้าให้ทานอาหาร วิธีง่ายๆที่จะหลอกล่อ
สุนัขของคุณ ให้ทานอาหารได้มากขึ้น ได้แก่ ให้อาหารเค้าในแต่ละมื้อน้อยลง แต่ให้เขาทานบ่อยขึ้น
แบ่งมื้ออาหารในแต่ละวันให้ออกเป็นสอง ถึง สี่มื้อเล็กๆ อุ่นอาหารที่สุนัขเค้าจะต้องกิน ด้วยอุณหภูมิ
ที่ใกล้เคียงกับอุณหภูมิของตัวเค้า วางอาหารไว้ให้เขากินสัก 10-15 นาที แล้วเก็บทิ้ง สุนัขจะชอบ
อาหารที่สดและใหม่มากกว่าอาหารค้างมื้อ และดูให้ดีว่าสุนัข จะอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ไม่เสียงดังเกินไป
เพื่อเป็นการสร้างบรรยากาศในการกินอาหารของเค้า

เกลือแร่และวิตามินก็จำเป็นสำหรับสุนัขสูงวัย  แต่ต้องได้รับในปริมาณที่เหมาะสม เพื่อช่วยสร้างสมดุล
มิเช่นนั้นอาจมีปัญหาไตล้มเหลว หรือหัวใจล้มเหลวตามมาได้  หากต้องการให้อาหารเสริมหรือ
เกลือแร่และวิตามิน ควรคำปรึกษาสัตวแพทย์จะดีกว่า เพราะความหวังดีนี้จะได้ไม่กลายเป็น
เรื่องประสงค์ร้ายแก่ตัวสุนัขชรา

กระดูกและไขข้อ
ควรจะประเมินสุขภาพของสุนัขอย่างสม่ำเสมอ แต่หากพบว่าไม่ยอมทานอาหาร ไม่ยอมออกไปเล่นนอกบ้าน
อย่างเคย แสดงอาการเจ็บปวดอย่างเห็นได้ชัด หรือพบปัญหาการขับถ่าย  ควรปรึกษาสัตว์แพทย์
เพื่อขอคำแนะนำ และหากพบว่าเขาปัญหาเรื่องไขข้ออักเสบตามข้อต่อต่างๆ ในร่างกาย   เค้าจะแสดงอาการ
เคลื่อนไหวเชื่องช้าลง  ขยับตัวลำบากขึ้น เราควรหมั่นพาสุนัขของคุณไปออกกำลังกาย ให้พอเหมาะกับกำลัง
ของเขา แต่ระวังอย่าให้หักโหมเกินไป เพราะอาการข้ออักเสบอาจมีอาการรุนแรงขึ้นได้ และนอกจากนี้ยัง
ต้องเปลี่ยนอาหารที่มีแคลลอรี่น้อยลงให้เค้าเพื่อกันน้ำหนักเกิน

การมองและการได้ยิน
การได้ยิน การมองเห็น และการดมกลิ่น ก็จะเสื่อมความสามารถลงตามอายุไปด้วย ยกตัวอย่างเช่น หากคุณ
พบว่าสุนัขของคุณไม่ค่อยเชื่อฟังคุณ นั่นอาจจะเป็นเพราะ เค้าอาจจะไม่ได้ยินเสียงหรือคำสั่ง ที่คุณสั่งก็ได้
สุนัขชราอาจจะมีปัญหาทางสายตาเช่นการติดเชื้อ ต้อกระจก ระยะในการมองในเวลากลางคืน ลดลง
หรือแม้กระทั่งตาบอด พยายามสังเกตดูว่าเขามีขี้ตาผิดปกติหรือสิ่งบ่งบอกที่แสดงให้เห็นว่า การมองเห็น
บกพร่อง เช่น การเดินชนของ (สุนัขที่เจอปัญหานี้ แต่เค้าอาจจะไม่มีอาการแสดงออกให้เห็น เนื่องจากว่า
เค้าคุ้นเคยกับ สภาพแวดล้อมในบ้านของดีอยู่แล้ว) หากพบปัญหาเหล่านี้ก็ควรนำมา ปรึกษาสัตวแพทย์
เพื่อรักษาโรคตามอาการ

การทำงานของไตเสื่อมถอยลง
การทำงานของระบบไตในสุนัขที่มีอายุมากๆนั้นจะเสื่อมถอยลง ไตทั้งสองข้าง ที่มีหน้าที่ในการขจัดของเสีย
ออกจากร่างกาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งของเสียที่เกิดจากการ ย่อยสลายโปรตีนทิ้งไปกับปัสสาวะ หากสุนัขของคุณ
มีปัญหาเกี่ยวกับไต หมอขอแนะนำอาหารพิเศษ ที่ผลิตขึ้นมาโดยเฉพาะสำหรับสุนัขที่มีปัญหาเรื่องไต อาหาร
จำพวกนี้จะมีฟอสฟอรัส ในปริมาณที่น้อย เพื่อจะช่วยทำให้อาการของโรคไตเกิดช้าลง และมีปริมาณโปรตีน
น้อยเพื่อลดการสะสมของของเสียในกระแสเลือด

ระบบขับถ่าย
อาการกลั้นปัสสาวะไม่อยู่ก็นับเป็นปัญหาอย่างหนึ่งที่พบได้กับสุนัขที่อายุมาก ถึงแม้สุนัขจะเคยได้รับ การฝึกฝนมา
อย่างดีก็ตาม  อยู่ดีๆเค้าปล่อยปัสสาวะออกมาในที่ที่ไม่เหมาะสม  บางครั้งพบว่าเป็นปัญหา มาจากระบบประสาท
ส่วนควบคุมกระเพาะปัสสาวะบกพร่อง แต่ก็มีบ่อยครั้งที่หมอพบว่าเป็นผลมาจาก ความผิดปกติของระบบทางเดิน
ปัสสาวะ ต่อมลูกหมากหรือระบบอื่นๆของร่างกาย หากสุนัขจู่ๆเกิด ไม่สามารถกลั้นปัสสาวะได้ หรือเริ่มปัสสาวะบ่อย
จนผิดสังเกต ก็ให้รีบปรึกษาสัตว์แพทย์ทันที ท้ายที่สุด ก็ต้องไม่ลืมที่จะให้วัคซีนสำหรับป้องกันโรคต่าง ๆที่จะต้อง
ให้ตามลำดับอายุของสุนัขเป็นประจำ ซึ่งมีความสำคัญสำหรับน้องหมาของคุณเท่าๆกับตอนทีเขายังอายุน้อยอยู่
นั่นเอง ข้อสำคัญดูแลเขารักเขาเท่าที่เราจะทำได้ เพราะน้องหมาเขาจะมีเราตลอดชีวิตและรักของเขาที่มีให้
เราจะไม่มีวันเปลี่ยนแปลง ไม่ว่าเขาจะอายุน้อยหรือมากเพียงใด  และไม่ว่าคุณจะรักหรือเอ็นดูเขาหรือไม่
หากเป็นเจ้านายเขา เขารักคุณสุดหัวใจแน่…..

สพ.ญ.อรญา ประพันธ์พจน์
แผนกอายุรกรรม, แผนกศัลยกรรม, แผนกโรคหัวใจ
โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน