การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังของสุนัข

สวัสดีครับ ! วันนี้น้องหมาเป็นอะไรมาเอ่ย ?? เป็นคำกล่าวที่หมอมักพูดกับเจ้าของสัตว์เลี้ยง ในการพบกัน
ครั้งแรกเสมอก่อนที่จะทำการตรวจรักษา สิ่งที่หมอมักได้ยินจากเจ้าของน้องสุนัขเสมอก็คือ
“ ไม่ทราบว่าน้องเป็นอะไรครับ  เห็นมีสะเก็ดๆตามตัวแล้วก็คันมากเลย
ไม่รู้เป็นเชื้อราหรือเปล่า??  ”  เอ..เจ้าของสรุปมาแล้วน้องสุนัขเป็นอะไร
แล้วจะใช่เชื้อราจริงหรือเปล่านะ เรามาดูกันเลยดีกว่าครับ

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังของสัตว์เลี้ยง

จากอาการที่เห็นเกิดจาก การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังครับ ว่าแต่ไอ้การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนัง
มันเป็นได้ยังไง
? แล้วอาการมันเป็นยังไง ? อันตรายมากไหม ? รักษาได้หรือเปล่า ?
เรามาหาคำตอบกันนะครับ

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังในปัจจุบันพบว่า ส่วนใหญ่เป็นเชื้อแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Staphylococcus Pseuintermedius    ซึ่งสามารถพบเชื้อนี้บนผิวหนังได้เรื่องเป็นปรกติ แต่ถ้าสภาวะของผิวหนังมี
การเปลี่ยนแปลงไป เช่น ระบบภูมิคุ้มกันของผิวหนังลดลง  มีบาดแผลจากการเกา หรือสัมผัสกับสภาพ
แวดล้อมที่ทำให้ผิวหนังระคายเคือง เช่น เห็บหมัดเกาะและกัด  การแปรงขนที่ไม่ถูกวิธี   การให้อาหาร
ที่ไม่เหมาะสม   เชื้อแบคทีเรียเหล่านี้ก็เป็นสาเหตุสำคัญของการทำให้เกิดโรคได้

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังสามารถแบ่งได้เป็น 3 ระดับนะครับ

  1. การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังชั้นนอก  (Surface pyoderma)
  2. การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังชั้นกลาง (Superficial pyoderma)
  3. การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังชั้นลึก   (Deep pyoderma)

อาการทึ่สามารถสังเกตได้ คือ ผิวหนังมีผื่นแดง คัน หรือสุนัขอาจจะหันมาแทะหรือเลียผิวหนังบริเวณที่มีปัญหา
ขนร่วงหรืออาจจะพบตุ่มแดงหรือตุ่มหนอง บางครั้งอาจจะพบลักษณะผิวหนังหรือขนมีคราบน้ำเหลืองหรือ
คราบสะเก็ดแห้งๆของหนองที่แตกออกติดอยู่

การตรวจวินิจฉัยหมอจะทำการใช้เทปใสแปะลงบริเวณผิวหนังที่เป็นรอยโรคเพื่อนำไปย้อมสีดูเซลล์ว่า
เซลมีลักษณะการผิดปรกติอย่างไร โดยมากมักจะพบเซลล์เม็ดเลือดขาวและเซลแบคทีเรียจากผิวหนัง
ที่เก็บมาตรวจ

การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังของสัตว์เลี้ยงการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังของสัตว์เลี้ยง

ในภาพจะเห็นเซลล์เม็ดเลือดขาวที่มีเซลล์แบคทีเรียอยู่ด้านในเซลล์ซึ่งบ่งบอกถึงการติดเชื้อแบคทีเรีย

ในกรณีที่สงสัยการติดเชื้อที่ผิวหนังชั้นลึกหมออาจจะต้องแจ้งเจ้าของขอทำการเพาะเชื้อ เพื่อเลือกการใช้ยา
ปฏิชีวนะที่เหมาะสมเพื่อใช้ในการรักษาต่อไป

การรักษา
โดยเบื้องต้นหมอจะแนะนำให้เจ้าของตัดขนในบริเวณที่เป็นโรคผิวหนังให้สั้น เพื่อง่ายต่อการทำความสะอาด
ในกรณีที่เป็นการติดเชื้อที่ผิวหนังชั้นนอก (Surface pyoderma) นั้น หมออาจจะใช้สเปรย์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย
ร่วมกับการทำความสะอาดผิวหนังล้างแผลด้วยน้ำเกลือและใช้โพวิโดไอโอดีนชโลมแผล   ใช้แชมพูอาบน้ำ
ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ในการรักษาบางรายอาจต้องมีการให้ยาลดการอักเสบที่ผิวหนังร่วมด้วย เพราะน้องหมา
จะเจ็บและแสบมากเวลาสัมผัสผิวหนังบริเวณที่ติดเชื้อ

กรณีที่ติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังชั้นกลาง (Superficial pyoderma) หมออาจจะต้องพิจารณาใช้ยาปฏิชีวนะ
ในการรักษาประมาณ 4 สัปดาห์ร่วมกับการทำความสะอาดผิวหนังดังที่ได้กล่าวมาแล้ว และควรอาบน้ำด้วย
แชมพูที่มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

ส่วนการรักษาการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังชั้นลึก (Deep pyoderma) นั้นหมอจะต้องทำการเพาะเชื้อ
เพื่อเลือกใช้ยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมในการรักษา เพราะจากประสบการณ์ส่วนตัวของหมอที่รักษาโรคผิวหนังมา
การติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังชั้นลึก ยาปฏิชีวนะที่ใช้ในการรักษามีน้อย เราจึงต้องทำการเพาะเชื้อเพื่อเลือกยาปฏิชีวนะที่เหมาะสมที่สุด  เพื่อป้องกันการดื้อยาในอนาคต  การรักษาอาจต้องใช้ยาปฏิชีวนะติดต่อกันอย่างน้อย 8 สัปดาห์ร่วมกับการใช้การอาบน้ำด้วยแชมพูที่มีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อแบคทีเรีย และการทำความสะอาดผิวหนัง
ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว

การติดเชื้อแบคทีเรียผิวหนังนั้นสามารถป้องกันได้โดยการดูแลเรื่องความสะอาดของผิวหนัง ดังนั้นจึง
ควรดูแลที่นอนและที่อยู่ของน้องหมาให้แห้งและสะอาด พร้อมๆ กับอาบน้ำอย่างสม่ำเสมอ  และควรเป่าขน
ให้แห้งทุกครั้งหลังอาบน้ำ ควบคุมเห็บหมัดอย่างสม่ำเสมอ การเลือกอาหารที่ดีเป็นอีกวิธีที่ช่วยส่งผลให้
ผิวหนังแข็งแรงลดโอกาสการติดเชื้อได้เช่นกัน

สุดท้ายนี้หมอหวังว่าทุกท่านที่ได้อ่านบทความนี้  คงได้รับประโยชน์ไม่มากก็น้อยในการที่เฝ้าระวังและดูแลผิวหนังของสมาชิกตัวน้อยของท่านให้ปราศจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังนะครับ เพราะถ้ามีการติดเชื้อแบคทีเรียที่รุนแรง ก็สามารถเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดการติดเชื้อแบคทีเรียในกระแสเลือด และมีโอกาสเสียชีวิตได้เช่นกันนะครับ

โอกาสหน้าหมอจะหาเรื่องน่ารู้ น่าสนใจมาเล่าให้ฟังใหม่นะครับ และหากมีข้อสงสัยสอบถามมาได้ที่ ศูนย์โรคผิวหนังโรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน 02-887-8321-3  หรือที่ เฟชบุ๊ค  https://www.facebook.com/tcahFanpage
สวัสดีครับ

บรรณาณุกรม

ณรงค์ กิจพาณิชย์,ปิยรัตน์ จันทร์ศิริพรชัย. โรคผิวหนังสุนัขวิธีการจัดการในคลินิก.
www.facebook.com/RoyalCaninThailand/posts/1432093900197150:0
www.honestdocs.co/pyoderma-in-dogs

น.สพ.เชาวลิต  สุทธะลักษณ์
แผนกอายุรกรรม, แผนกโรคเบาหวาน, แผนกโรคผิวหนัง
โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน