โรคข้อสะโพกเสื่อมในสุนัข คืออะไร??

โรคข้อสะโพกเสื่อมในสุนัข Hip Dysplasia

โรคข้อสะโพกเสื่อมในสุนัขสาเหตุเกิดจากความผิดปกติของการเจริญของข้อต่อ
บริเวณสะโพก ซึ่งก่อให้เกิดการเสื่อมของข้อต่อตามมาได้ในอนาคต
โดยมักพบได้มากในหมาพันธุ์ใหญ่ เช่น โกลเด้นรีทรีฟเวอร์ เยอรมันเชพเพิร์ด
ร็อตไวเลอร์ นอกจากนี้สามารถพบได้ในแมวบางชนิดด้วย และโรคนี้ยังมี
ความเกี่ยวข้องกับการเจริญเติบโตที่รวดเร็วของสัตว์ซึ่งให้เกิดความไม่สมดุล
ระหว่างข้อสะโพกกับตัวสัตว์

โรคนี้สามารถเกิดภายหลังจากความผิดปกติของข้อสะโพก เช่น การอักเสบ

.อาการของโรคข้อสะโพกเสื่อม ในสัตว์เด็กมักพบอาการก้าวขาหลังลำบากหรือมีลักษณะการเดิน
คล้ายกระต่าย (Bunny- hopping)
ในสัตว์โตหรือในสุนัขอายุมากมักพบอาการคล้ายคลึงกับในสัตว์เด็ก
และในรายที่มีอาการรุนแรงมักพบภาวะกล้ามเนื้อบริเวณขาหลังฝ่อลีบร่วมด้วยเนื่องจากสัตว์ไม่ใช้
ขาหลังเป็นระยะเวลายาวนาน

หรืออาการดังต่อไปนี้
1. ความสามารถในการออกกำลังกายลดลง
2. การลุกยืนหรือนั่ง   ทำได้ช้าหรือลำบากมากกว่าปกติ
3. สุนัขไม่พยายามหรือไม่สามารถกระโดด  ก้าวขึ้นหรือลงบันไดหรือรถยนต์ได้
4. บางครั้งอาจได้ยินเสียงคลิกที่บริเวณสะโพก  เวลาสุนัขเดิน
5. ลักษณะการวิ่งจะใช้ 2 ขาหลังก้าวไปพร้อมๆ กัน
6.มีอาการเจ็บขาเด่นชัดมากขึ้นหลังการออกกำลังกายอาจแสดงอาการของขาข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้าง
7.สุนัขจะยืนในลักษณะหลังงอ  กล้ามเนื้อบริเวณขาหลังและสะโพกลีบเล็กลง  บางครั้งสุนัขจะยืนลักษณะขาชิด
แต่ปลายเท้าแบะออก

.สาเหตุและปัจจัยที่ให้เกิดโรค
1. กรรมพันธุ์ กรรมพันธุ์มักเป็นสาเหตุเริ่มแรกของโรคข้อสะโพกเสื่อมและมักจะเกิดร่วมกับปัจจัยอื่นๆ
ทำให้มีความรุนแรงมากขึ้น ทั้งนี้ พบว่าลูกสุนัขที่เกิดจากพ่อ-แม่ที่ไม่แสดงอาการของ โรคอาจป่วยด้วยโรคนี้ได้
ส่วนลูกสุนัขที่เกิดจากพ่อ-แม่ที่ป่วยด้วยโรคข้อสะโพกเสื่อมจะมีโอกาสเป็นถึง 93%
2. โภชนาการ การให้อาหารเต็มที่ตลอดเวลา  จะทำให้มีโอกาสเกิดโรคสูง ควรให้ปริมาณอาหารเพียง 60-70%
ของปริมาณอาหารที่สุนัขกินได้
3. อัตราการเจริญเติบโตและขนาดตัวของสุนัข ลูกสุนัขที่มีอัตราการเจริญเติบโตเร็ว  และมีน้ำหนักตัวมาก
จะมีแนวโน้มเกิดปัญหาได้มากขึ้น
4. สภาพแวดล้อมและการเลี้ยงดู กรณีที่ลูกสุนัขมีแนวโน้มเป็นโรคข้อสะโพกเสื่อมคือมีการออกกำลังกาย
ที่มากเกิน  จะทำให้เกิดแนวโน้มการเป็นโรคนี้สูง นอกจากนี้สภาพพื้นผิวที่สุนัขอยู่หากเรียบและลื่น
ก็จะทำให้สุนัขที่มีปัญหาข้อสะโพกอยู่แล้วแสดงอาการได้เร็วและรุนแรงขึ้น

การวินิจฉัยโรคข้อสะโพกเสื่อม
การวินิจฉัยโรค เมื่อพบการผิดปกติจากการยืน เดิน ออกกำลังกาย  เจ้าของสุนัขควรพามาหาสัตวแพทย์
คุณหมอจะทำการวินิจฉัยโรคจากการตรวจร่างกายเริ่มตั้งแต่
1. การสังเกตท่าทางการเดินของสัตว์ที่มีการก้าวขาหลังได้น้อยกว่าปกติ หรือทดสอบความยืดหยุ่นของ
ข้อสะโพกโดยการจับสัตว์ในท่านอนหงายและผู้ตรวจจับขาหลังของสัตว์ในท่าตั้งฉากกับพื้นและทดสอบ
โดยการดันขาหลังและกางออกซึ่งในสัตว์ที่เป็นโรคข้อสะโพกเสื่อมจะพบว่าข้อสะโพกหลุดออกจากเบ้า
สะโพกซึ่งเรียกลักษณะนี้ว่า Ortolani sign

น.สพ.บูรพงษ์ สุธีรัตน์ สัตวแพทย์ประจำศูนย์ศัลยกรรมข้อและกระดูก รพ.สัตว์ตลิ่งชัน ผ่าตัดข้อสะโพกเสื่อมสุนัข
น.สพ.บูรพงษ์ สุธีรัตน์

นอกจากนี้อาจจะพบภาวะกล้ามเนื้อฝ่อลีบได้ การตรวจข้อสะโพก
สามารถ ตรวจได้ตั้งแต่ลูกสุนัขอายุประมาณ 8 สัปดาห์ ซึ่งยังมอง
ไม่เห็นความผิดปกติด้วยภาพถ่ายรังสี

2.การถ่ายภาพรังสีเอ็กซ์เรย์ ใช้ประเมินความรุนแรงของโรคได้ใน
ช่วงอายุ 12-18 เดือน  สำหรับลูกสุนัขที่มีปัญหารุนแรงสามารถตรวจ
พบการเปลี่ยนแปลงของข้อต่อได้เร็ว กว่านี้ การใช้รังสี สามารถดู
ลักษณะของข้อสะโพกที่ผิดปกติโดยจะพบว่าหัวกระดูกจะถูก
ปกคลุมโดยเบ้ากระดูกน้อยกว่า 50% ของหัวกระดูกทั้งหมด อาจ
พบภาวะอื่นๆเช่น ภาวะกระดูกงอกที่ข้อสะโพกซึ่งเกิดภาวะการ
อักเสบที่ตามมาจากโรคข้อสะโพกเสื่อม

การรักษา  แบ่งเป็น 3 ลักษณะคือ


2.1  การรักษาทางยา  เป็นการรักษากรณีที่เริ่มมีอาการ   โดยการใช้ยาแก้ปวด  ลดอักเสบ  รวมทั้งการใช้สารเสริม
อาหารพวกกลูโคซาไมด์  และคอนดรอยตินร่วมไปกับการควบคุมปริมาณอาหารที่เหมาะสม  นอกจากนี้ควรให้สุนัขมี
การออกกำลังกายที่เหมาะสม
    2.2 การรักษาโดยการผ่าตัด  มีจุดประสงค์เพื่อ
  – ลดอาการเจ็บปวดบริเวณข้อต่อ
– เพื่อให้สุนัขสามารถกลับมาใช้ขารับน้ำหนักได้

  – เพื่อลดการดำเนินไปของโรค แต่อย่างไรก็ตามการผ่าตัดในกรณีที่สุนัขป่วยมานาน  กล้ามเนื้อขาเริ่มลีบ
จะให้ผลการรักษาที่ไม่ค่อยดีนัก   ทั้งนี้ การผ่าตัดมีหลายวิธี เช่น การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพก การตัดหัวกระดูก
ในรายที่มีการเจ็บและอักเสบของข้อสะโพกอย่างรุนแรง

3. การกายภาพบำบัดซึ่งเป็นทั้งการรักษาในกรณีสัตว์ที่ไม่ได้มีการผ่าตัดหรือเป็นการรักษาในสัตว์ภายหลัง
ที่ได้รับการผ่าตัดโดยการกายภาพบำบัดนั้นเป็นการช่วยแก้ไขภาวะที่ตามมาจากโรคข้อสะโพกเสื่อม
เช่นภาวะกล้ามเนื้อฝ่อลีบ ภาวการณ์อักเสบของข้อต่อ ภาวะข้อต่อยึดเกร็งจากการไม่ใช้ขาเป็นระยะเวลายาวนาน
โดยการกายภาพบำบัดที่ทำในสัตว์ เช่น การว่ายน้ำ การเดินลู่วิ่งใต้น้ำ การใช้อุปกรณ์ต่างๆเพื่อช่วยกายภาพบำบัด

.โรคข้อเสื่อมในสุนัข เป็นโรคทางพันธุกรรม ดังนั้นเมื่อต้องการซื้อสุนัขใหม่มาเลี้ยงในบ้าน ท่านต้องตรวจ
ให้ถ้วนถี่ว่าพ่อพันธ์ุแม่พันธ์ุไม่ได้เป็นโรคนี้ ซึ่งหากท่านซื้อจากฟาร์มหรือแหล่งเพาะพันธ์โดยตรงจะมีใบรับรอง
ให้มา แต่หากซื้อตามจตุจักรหรือบ้านทั่วไปจึงเป็นเรื่องยากที่จะตรวจสอบ  จึงเป็นข้อควรระวังอย่างยิ่งเมื่อท่าน
ต้องการซื้อสุนัขใหม่มาเลี้ยงควรสอบถามตรวจสอบให้ดีเสียก่อน
..

ภาพ X'ray รูปสะโพกที่ปกติ
รูปสะโพกที่ปกติ

X'ray รูปสะโพกที่ผิดปกติ ด้านขวา, หมาขาหัก
รูปสะโพกที่ผิดปกติ ด้านขวา

ภาพแสดงการวินิจฉัยโรคข้อสะโพกเสื่อมโดยการใช้รังสีโดยรูปซ้ายคือข้อสะโพกของสุนัขที่ปกติ
และรูปขวาคือข้อสะโพกที่เสื่อม

หมายเหตุ  ปัจจุบัน(ปี 2018) ศูนย์ข้อและกระดูก โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน Talingchan Animal  Hospital
ประสบความสำเร็จในการผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกเทียมในสุนัขพันธ์ุเล็ก
โดย น.สพ.บูรพงษ์ สุธีรัตน์  โทรสอบถามรายละเอียดได้ที่ 02-887-8321-3

ลิงค์ภาพข่าวจากมติชน
https://www.matichon.co.th/news/794597
https://pantip.com/topic/37348012

ทีมสัตวแพทย์
แผนกศัลยกรรม, แผนกระบบกระดูก และข้อต่อ
โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน

 

ศูนย์กายภาพบำบัดเพื่อฟื้นฟูสมรรถภาพ

ใส่ความเห็น