TTA เทคนิคการผ่าตัดเอ็นหัวเข่าขาดแบบใหม่

TTA  เทคนิคการผ่าตัดเอ็นหัวเข่าขาดในสุนัข

เอ็นหัวเข่าขาดเป็นอาการที่ น้องหมาทุกตัวมีโอกาสเป็นได้

 สาเหตุของการเกิดภาวะเอ็นหัวเข่าฉีกนั้นแบ่งออกเป็น 2 แบบด้วยกัน คือ แบบเฉียบพลันและ
แบบเรื้อรัง -แบบเฉียบพลัน มักเกิดจากการได้รับอุบัติเหตุ เช่น สุนัขวิ่งตกหลุม ทำให้เกิดการบิดงอ
ของขาหลัง เข้าทางด้านในจนเอ็นหัวเข่าถูกดึงรั้ง มากเกินไปจนฉีกขาดได้ -แบบเรื้อรัง น้องหมา
มักมีภาวะข้อเสื่อมจากปัญหาลูกสะบ้าเคลื่อนเป็นระยะเวลานานก่อนหน้า โน้มนำให้เอ็นหัวเข่าขาด
ตามมา ซึ่งในน้องหมา ส่วนใหญ่ประมาณ 80% มักเป็นแบบเรื้อรัง

Torn CrCL , Cranial Tbial Thrust

แสดงตำแหน่งของเอ็นหัวเข่าซึ่งในภาวะปกติจะทำหน้าที่ในการยึดกระดูกหน้าแข้งไม่ให้เคลื่อนไป
ทาง
ด้านหน้า  แต่หากมีการฉีกขาดเกิดขึ้น กระดูกหน้าแข้งก็จะเคลื่อนไปทางด้านหน้าได้อย่างอิสระ
ข้อ
เข่าจึงไม่มั่นคง เวลาน้องหมาเดิน ที่มา : Cranial cruciate ligament njury,
http://www.vmsg.com

การตรวจวินิจฉัยการฉีกขาดของเอ็นหัวเข่า สัตวแพทย์จะทำการประเมินการเคลื่อนที่ไปข้างหน้าของ
กระดูกหน้าแข้ง ซึ่งในน้องหมาปกตินั้น จะไม่สามารถดันกระดูกหน้าแข้งไปด้านหน้าได้ สำหรับการ
x-ray จะเห็นการเปลี่ยนแปลง ของข้อเข่าชัดเจนในกรณีที่มีการบาดเจ็บเรื้อรัง เนื่องจากจะเห็นลักษณะ
ของข้อเสื่อมและกระดูกพอกทั้งในท่านอน ตะแคงและท่านอนหงาย

การตรวจวินิจฉัยเอ็นหัวเข่า หากมีการฉีกขาดจะพบว่าสามารถดันกระดูกหน้าแข้งไปด้านหน้าได้ แต่สำหรับในลูกหมา (ไม่เกิน 12 เดือน) จะพบการเคลื่อนได้เล็กน้อยซึ่งถือว่าปกติ ที่มา : Diagnosing rupture of the cranial cruciate ligament, http://www.ncbi.nlm.nih.gov

การตรวจวินิจฉัยเอ็นหัวเข่า หากมีการฉีกขาดจะพบว่าสามารถดันกระดูกหน้าแข้งไปด้านหน้าได้ แต่
สำหรับในลูกหมา (ไม่เกิน
12 เดือน) จะพบการเคลื่อนได้เล็กน้อยซึ่งถือว่าปกติ ที่มา : Diagnosing
rupture of the cranial cruciate ligament, http://www.ncbi.nlm.nih.gov
หากน้องหมาไม่ได้รับการรักษา หรือรักษาแบบไม่ถูกวิธี น้องหมาก็จะเดินไม่คล่องและไม่ยอมลง
น้ำหนัก เข่าข้างนั้นเพราะเจ็บ นานวันเข้าน้องหมาจะกลายเป็นหมาพิการ เนื่องจากกล้ามเนื้อขาฝ่อลีบ

ภาพ x-ray แสดงให้เห็นลักษณะของกระดูกพอกบริเวณข้อเข่าของน้องหมา ที่มีภาวะเอ็นหัวเข่าฉีกขาดแบบเรื้อรัง

ภาพ x-ray แสดงให้เห็นลักษณะของกระดูกพอกบริเวณข้อเข่าของน้องหมา ที่มีภาวะเอ็นหัวเข่าฉีกขาด
แบบเรื้อรัง

การรักษาการฉีกขาดของเอ็นหัวเข่าให้ได้ผลดีนั้น แม้จะมีการรักษาเบื้องต้น เช่นการให้ยาลดปวด
การลดน้ำหนัก และการจำกัดการออกกำลังกาย แต่สัตวแพทย์ก็มักแนะนำให้ใช้วิธีทางศัลยกรรม
เนื่องจากเป็นการแก้ไขที่ตรงจุด ทำให้น้องหมากลับมาลงน้ำหนักขาได้ ลดความเจ็บปวด และ
ลดการฝ่อลีบของกล้ามเนื้อขาในอนาคต ซึ่งการวินิจฉัยโรคในระยะต้นๆและรีบทำการรักษาจะช่วย
ให้ผลการผ่าตัดออกมาดี

การทำศัลยกรรมเพื่อแก้ไขเอ็นไขว้หน้าฉีกขาดมีอยู่หลายวิธีด้วยกัน แต่ในทีนี้ขอนำเสนอวิธี Tibial
tuberosity advancement
หรือเรียกย่อๆว่า TTA เป็นเทคนิคการผ่าตัดแบบใหม่ อาศัยหลัก
การทางฟิสิกส์ลดมุมของด้านหลังกระดูกหน้าแข้ง
(tibial plateau) โดยตัดส่วนหน้าของ
กระดูกหน้าแข้ง
(tibial tuberosity) ซึ่งเป็นจุดยึดเกาะ เส้นเอ็นของลูกสะบ้า (patellar
ligament
) ย้ายไปด้านหน้าให้เส้นเอ็นของลูกสะบ้า ตั้งฉากกับด้านหลังกระดูกหน้าแข้ง ดังรูป

เมื่อทำการตัดส่วนหน้าของกระดูกหน้าแข้ง (tibial tuberosity) ย้ายไปด้านหน้าให้เส้นเอ็นของลูกสะบ้า (patellar ligament) ตั้งฉากกับด้านหลังกระดูกหน้าแข้ง (tibial plateau)

รูป A แสดงลักษณะของข้อเข่าก่อนการผ่าตัด จะพบว่าด้านหลังกระดูกหน้าแข้ง (tibial plateau)
ไม่ได้ทำมุมตั้งฉากกับเส้นเอ็นของลูกสะบ้า (
patellar ligament) ทำให้เกิดการแตกแรงตาม
หลักฟิสิกส์ไปทางด้านหน้า (ลูกศรสีดำ
2 เส้น) เวลาน้องหมาเดินกระดูกหน้าแข้งจึงเคลื่อนออกไป
ทางด้านหน้า ข้อเข่าเกิดความไม่มั่นคงและเจ็บ น้องหมาจึงไม่ใช้ขาตามปกติ
รูป B แสดงลักษณะของข้อเข่าหลังการผ่าตัด เมื่อทำการตัดส่วนหน้าของกระดูกหน้าแข้ง
(
tibial tuberosity) ย้ายไปด้านหน้าให้เส้นเอ็นของลูกสะบ้า (patellar ligament) ตั้งฉากกับด้านหลัง
กระดูกหน้าแข้ง (
tibial plateau) จะไม่เกิดการแตกแรง ดังนั้นเวลาเดินกระดูกหน้าแข้งจะไม่เคลื่อนออก
ไปทางด้านหน้าอีก
ที่มา : Randy, J.B. 2009. In : Tibial Plateau Leveling Osteotomy or Tibial
Tuberosity Advancement?, Veterinary Surgery 38

ข้อดีของเทคนิค TTA คือให้ผลการรักษาเป็นที่น่าพอใจในระยะยาว อุปกรณ์ที่ใส่มีความคงทนแข็งแรง
เหมาะสำหรับรองรับน้ำหนักของน้องหมาพันธุ์ใหญ่ได้ดี และในน้องหมาที่มีนิสัยร่าเริง ซุกซน ชอบวิ่งหรือ
กระโดด แต่อย่างไรก็ตามเทคนิคนี้ต้องอาศัยศัลยแพทย์ที่มีความรู้ความเชี่ยวชาญในการทำ
เนื่องจาก TTA เป็นเทคนิคที่ค่อนข้างใหม่ ความสำเร็จหลังการผ่าตัดจึงขึ้นอยู่กับประสบการณ์
และความชำนาญของสัตวแพทย์ด้วยส่วนหนึ่งการดูแลหลังการผ่าตัดก็คล้าย กับการผ่าตัดกระดูก
ทั่วๆไป คือน้องหมาต้องได้รับยาลดปวดลดอักเสบในช่วงแรก ต้องจำกัดบริเวณเป็นเวลา 2-4 สัปดาห์
หลังการผ่าตัด รวมไปถึงการควบคุมน้ำหนัก เฉพาะในสุนัขอ้วน หากน้องหมาที่ก่อนการผ่าตัดไม่ได้
ใช้ขาเป็นเวลานาน จนกล้ามเนื้อขาเกิดการฝ่อลีบ 6 สัปดาห์หลังการผ่าตัด สัตวแพทย์มักแนะนำ
ให้เริ่มโปรแกรมกายภาพบำบัด ร่วมด้วย เพื่อให้น้องหมากลับมาลงน้ำหนักขาตามปกติได้เร็วขึ้น

การแก้ไขเอ็นหัวเข่าฉีกขาดด้วยเทคนิค TTA

หลังการย้ายกระดูกหน้าแข้งมาด้านหน้าให้ส่วนของเส้นเอ็นลูกสะบ้าตั้งฉากกับด้านหลังกระดูกหน้าแข้ง
ก็จะทำการยึดด้วยเหล็กดามกระดูกที่มีลักษณะเฉพาะ ใช้เพื่อการแก้ไขเอ็นหัวเข่าฉีกขาดด้วยเทคนิค
TTA เท่านั้น

ทั้งนี้โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชันได้ใช้เทคนิค TTA นี้รักษา น้องโนเนะ สุนัขพันธ์ผสมอายุ 10  ปี
ที่เอ็นหัวเข่าขาดเพราะภาวะข้อเสื่อมเป็นเวลานาน ลูกสะบ้าเคลื่อนเข้าด้านใน
ผลปรากฏว่า
ภายในระยะเวลาเพียงเดือนเดียวหลังการผ่าตัดด้วยวิธี TTA
โนเนะกลับมาเดินได้เช่นเดิม
น้องบาโล สุนัขพันธุ์ไซบีเรียน อายุ 2 ปี กลับมาเดินได้เหมือนเดิมใช้ชีวิตที่ปกติและมีความสุข
กับเจ้าของอีกครั้ง 

 คลิป “โนเนะ” ก่อนรับการผ่าตัดข้อเข่า

คลิป “โนเนะ” หลังจากผ่าตัดได้ 1 เดือน เดินได้เป็นปกติ

โดย ทีมสัตวแพทย์    ศูนย์ศัลยกรรมกระดูก และข้อ
โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน

 

ลิงก์ที่เกี่ยข้อง : โรคสะบ้าเคลื่อนในสุนัข Patella Luxation(PL)
ศูนย์กายภาพบำบัดและลู่วิ่งสายพานใต้น้ำ (Rehabilitation& Treadmill)