ภาวะคลอดยากในสุนัข

เมื่อสุนัขท้องเจ้าของทุกคนก็หวังเต็มที่ว่าอยากให้แม่สุนัขคลอดลูกที่น่ารัก  และมีลูกเล็กๆ น่ารักออกมา
อย่างมีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรง  แต่ก็มีไม่น้อยเลยที่หมอพบว่าแม่หมาไม่สามารถคลอดลูกเองได้และ
อยู่ในภาวะคับขันเสี่ยงต่อชีวิตทั้งแม่และลูก

การวินิจฉัยภาวะคลอดยาก

ปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะคลอดยากในสุนัข เกิดได้จากแม่สุนัข สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากภาวะมดลูกเฉื่อย
แบบปฐมภูมิ (Primary uterine inertia) ซึ่งมีสาเหตุมาจากความผิดปกติทางกายวิภาคของมดลูก
หรือความผิดปกติของปฏิกริยาระหว่างฮอร์โมนและอิเลคโตรไลท์  ส่วนภาวะมดลูกเฉื่อยแบบทุติยภูมิ
(Secondary uterine inertia) เกิดขึ้นเนื่องจากมีการกีดขวางของช่องคลอด นอกจากนี้ยังพบได้ในสุนัข
ที่ความผิดปกติของกระดูก เช่น กระดูกเชิงกรานหัก เชิงกรานมีขนาดเล็ก สาเหตุที่เกิดจากลูกสุนัขเกิดจาก
ลูกตาย ความผิดปกติของท่า ความผิดปกติของรูปร่างลูก และ ลูกมีขนาดใหญ่

ในแม่สุนัขที่มีภาวะคลอดยากควรได้รับการซักประวัติสัตว์ป่วยและการตรวจร่างกาย รวมถึงการคลำตรวจ
ทางช่องคลอด การตรวจทางรังสีวินิจฉัยเพื่อประเมินจำนวน ขนาด ตำแหน่ง ท่าทางของลูกสุนัข ลักษณะ
เชิงกราน และช่องท้องของแม่สุนัข นอกจากนี้อัลตราซาวด์ยังใช้ในการวัดอัตราการเต้นหัวใจของลูกสุนัข
หากลูกสุนัขมีอัตราการเต้นของหัวใจต่ำควรพิจารณาผ่าคลอด

ภาวะคลอดยากในสุนัข

9 ข้อบ่งชี้ว่าแม่สุนัขจะมีภาวะคลอดลูกยาก ได้แก่

  1. มีระยะเวลาตั้งท้องเกิดกำหนด ปกติสุนัขตั้งท้อง 60 วัน หรือ 2 เดือน นับจากวันที่ได้ผสมพันธ์ุ
    ดังนั้น เจ้าของสุนัขจึงควรจดวันที่แม่สุนัขและพ่อสุนัขผสมพันธ์ุกันด้วย  เพื่อจะได้นับวันคลอด
    ได้อย่างถูกต้อง
  2. แม่สุนัขไม่สามารถคลอดลูกตัวแรกได้ภายใน 1 ชั่วโมงนับจากการเบ่งคลอด
  3. แม่สุนัขไม่สามารถคลอดลูกตัวต่อๆมา ภายในเวลา 4-6 ชั่วโมง
  4. การคลอดปกติ เมื่อคลอดลูกตัวแรกแล้วภายใน 2 ชั่วโมงจะคลอดตัวต่อ ๆมา จนครบทุกตัว
  5. มีสารคัดหลั่งจากช่องคลอดเป็นสีเขียว หรือสีแดงน้ำตาล แต่ไม่มีการคลอด
  6. ถุงน้ำคร่ำแตกแต่ไม่มีการคลอด
  7. คลอดลูกตาย
  8. พบการบีบตัวของมดลูกแบบอ่อนและไม่มีการคลอด
  9. พบการบีบตัวของมดลูกแบบแรงและไม่มีการคลอด ซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากการกีดขวางในช่องคลอด

การรักษา

  1. แม่สุนัขที่มีภาวะคลอดยากทีมีสาเหตุจากภาวะมดลูกเฉื่อยแบบปฐมภูมิ มักได้รับการรักษาทางยา
    เช่น ยากระตุ้นการบีบตัวของมดลูก แคลเซียมกลูโคเนต สารน้ำ
  2. มีภาวะคลอดยากที่มีสาเหตุมาจากภาวะมดลูกเฉื่อยแบบทุติยภูมิ หรือมีการกีดชวางของช่องคลอด
    ควรผ่าตัดคลอด หรือใช้การช่วยคลอด

หากแม่สุนัขของคุณตั้งท้อง เมื่อตั้งท้องครบ 45 วัน เราควรพาแม่สุนัขมาตรวจครรภ์เพื่อให้ทราบสภาวะ
ของร่างกายและจำนวนลูกสุนัขในครรภ์ เพื่อทราบสุขภาวะเบื้องต้นก่อนคลอด และเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องสำหรับการเตรียมตัวคลอด
ทั้งนี้โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชันมีแผนกสูติกรรมและสัตว์แพทย์ประจำแผนกที่สามารถให้คำแนะนำพร้อมทั้งแผนกอัลตร้าซาวนด์
เพื่อตรวจจำนวนลูกในครรภ์ได้

สพ.ญ.กนิษฐา ดาราวิโรจน์
แผนกอัลตร้าซาวน์, แผนกอายุรกรรม
โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน