ศูนย์ลดความอ้วน

โรคอ้วนในสุนัข

เลี้ยงน้องหมา ไม่ให้เป็นหมู

“ความอ้วน”  ปัญหาสุขภาพยอดฮิตในสังคมยุคใหม่  ไม่ว่าจะเป็นมนุษย์หรือสัตว์เลี้ยง หากมีน้ำหนักที่เกินพอดี
ล้วนเป็นต้นเหตุของการเกิดโรคทั้งสิ้น สำหรับในสัตว์เลี้ยงไม่ว่าจะเป็นหมาหรือแมว หากมีน้ำหนักที่เกินพอดี
จะทำ ให้เขาเป็นโรคต่างๆได้ง่าย ที่สำคัญคือทำให้เขาอายุสั้นลง โรคที่ตามมากับความอ้วน คือ  ระบบข้อต่อ
และการเคลื่อนไหวผิดปกติ เพิ่มความเสี่ยงของการเกิดปัญหาข้อสะโพกเสื่อม หายใจลำบาก เหนื่อยง่าย
ความดันโลหิตสูง เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรคตับ โรคไต เพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ  ตับทำงานเสื่อมลง
เนื่องจากมีการสะสมของไขมันภายในตับ  ความสามารถในการสืบพันธุ์ลดลงเนื่องจากไขมันหนาในถุงอัณฑะ
ในตัวผู้ที่มีน้ำหนักมากกว่าตัวเมียมากๆทำให้ไม่สามารถขึ้นผสมได้ อัตราการผสมติดต่ำ จำนวนลูก
ต่อคลอกน้อย คลอดลูกยาก เนื่องจากมีไขมันไปเกาะอยู่บริเวณอุ้งเชิงกราน ขัดขวางการคลอด
ไม่มีแรงเบ่งคลอด

หมาที่อ้วนจะอดทนต่ออากาศร้อนต่ำ เพิ่มโอกาสของการติดเชื้อบริเวณผิวหนังมากกว่าปกติ มีโอกาสการเกิดโรค
เนื้องอกได้ง่าย  มีความเสี่ยงเมื่อต้องรักษาโดยการวางยาสลบ เนื่องจากยาสลบหลายชนิดจะไปสะสมอยู่ในเซลล์
ไขมัน ทำให้มีการออกฤทธิ์ยาวนานขึ้น ความต้านทานโรคลดลง  มีความเสี่ยงสูงในการเกิดโรคเบาหวานมากกว่า
เมื่อสัตว์เลี้ยงมีน้ำหนักที่เหมาะสม ข้อบ่งชี้ว่าน้องหมาของเราอ้วนเกินมาตรฐานหรือไม่  มีวิธีจำแนกได้เองง่าย ๆ
จากสัดส่วนร่างกายน้องหมา 4 จุดคือ ซึ่โครง ส่วนหาง ลำตัวด้านข้าง และลำตัวด้านบน  จำแนกขนาดเป็น
อ้วนมาก อ้วนและสมบูรณ์ ตามหลัก Body Condition Score (BCS):   ดังนี้

 หากคุณต้องการให้น้องหมาของคุณสมาร์ทสมส่วน  อยากให้น้องหมาเป็น”หมานะไม่ใช่หมู”
เลี้ยงน้องหมาไม่ให้อ้วนได้ ดังนี้

1. ไม่ตามใจน้องหมา เมื่อเขามาขออาหาร เจ้าของต้องตัดใจไม่ให้อะไรกินทั้งสิ้น เพราะหากให้ครั้งหนึ่ง
แล้วก็จะมีครั้งต่อ ๆ ไปตามมา

2. ไม่ตามใจคน ทุกคนในบ้านต้องพร้อมใจร่วมมือกัน ไม่ให้ของกินใด ๆ ทั้งสิ้น นอกเหนือจากอาหารประจำ
เฮ้อ…จะขัดใจกันก็ตรงนี้แหละ

3. ให้อาหารตามปริมาณ กรณีให้อาหารสำเร็จรูป ต้องคำนวณปริมาณต่อน้ำหนักตัวน้องหมา ตามที่ระบุไว้
ข้างถุง หรือกล่อง โดยจำนวนมื้อที่เหมาะสมคือ 2 มื้อ เช้า และเย็น

4. ไม่ควรให้อาหารปรุงเอง เพราะอาหารที่ปรุงเองจะทำให้น้องหมาอ้วนง่าย เนื่องจากมีทั้งแป้ง และไขมันสูง

5. กินไม่หมดเก็บทิ้ง ไม่ควรวางไว้ตลอดวัน และหากเลี้ยงไว้หลายตัว ก็ควรให้กินของใครของมัน หากกินของตัว
หมดแล้ว ก็ห้ามไปกินของตัวอื่นอีก

6. ปิดถังขยะให้มิดชิด ป้องกันการคุ้ยเขี่ยหาเศษอาหารกิน

7. หยุดพฤติกรรมการกินแบบบุฟเฟ่ต์ หมาบางตัวชอบออกไปขอข้าวบ้านอื่น หรือตามร้านอาหาร กินอีก
ต้องป้องกันห้ามออกไป

8. หมั่นออกกำลังกาย การออกกำลังกายจะช่วยเผาผลาญพลังงาน และไขมันส่วน
เกิน ทำให้น้องหมาไม่อ้วน

9. งดขนมนมเนย ของหวาน แป้ง น้ำตาล เป็นตัวการทำให้อ้วนได้เป็นอย่างดี ต้องงดเด็ดขาด

10. จำไว้เสมอว่า คน คือผู้ทำให้หมาเป็นหมู ลำพังน้องหมาเอง ไม่สามารถไปเปิดตู้เย็น
 หรือสรรหาอาหารมากินจนอ้วนเป็นหมูเองได้  

การควบคุมอาหาร

การควบคุมอาหารเป็นการรักษาโรคอ้วนในน้องหมาที่ดีที่สุดถ้าทำอย่างถูกวิธี การลดน้ำหนักนั้นน้องหมาควร
ทำภายใต้การดูแลของสัตวแพทย์นะคะ คุณหมอจะทำการประเมินเกณฑ์น้ำหนักตัวปัจจุบันว่าอ้วนไปแค่ไหน
น้ำหนักที่ควรจะเป็นอยู่ที่เท่าไหร่ แล้วจึงวางแผนลดน้ำหนัก โดยสัตวแพทย์จะคำนวณปริมาณอาหารที่กินต่อวัน
ให้เจ้าของ การลดน้ำหนักที่ดีควรลดได้ประมาณ 1-2 %ต่อสัปดาห์ ไม่ควรลดเร็วมากเกินไป เพราะอาจทำให้
น้องหมาขาดสารอาหารและมีปัญหาสุขภาพอย่างอื่นได้ และไม่ควรควบคุมปริมาณอาหารให้น้อยเกินไปจน
ทำให้น้องหมารู้สึกหิวโหย เพราะอาจทำให้เค้าเครียด จนแสดงออกเป็นปัญหาทางพฤติกรรมได้

อาหารที่ให้น้องหมาเพื่อลดน้ำหนักที่สะดวกที่สุดนั้น คือ อาหารสำเร็จรูปสำหรับลดน้ำหนักโดยเฉพาะซึ่งมีทั้ง
แบบเม็ดและแบบกระป๋อง ซึ่งอาหารเหล่านี้มักจะมีไขมันต่ำ ไฟเบอร์สูง ทำให้ปริมาณอาหารที่ทานไม่ลดลง
แต่ไม่ได้พลังงานมากเกินไป ทำให้น้องหมารู้สึกอิ่มและไม่เครียด และมีการเสริมสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย
ครบถ้วน นอกจากนี้อาหารเม็ดบางยี่ห้อจะมีการออกแบบรูปร่างเม็ดที่กลวงขึ้น ทำให้สุนัขรู้สึกว่าทานอาหารเท่าเดิม
จึงไม่เกิดอาการหิว ส่วนอาหารปรุงเองนั้นก็สามารถให้ได้ แต่ค่อนข้างยุ่งยากในการเตรียมอยู่สักหน่อยนะคะ


การออกกำลังกาย

การออกกำลังกาย เป็นวิธีช่วยให้น้องหมาแข็งแรง (เหมือนในคนเลยล่ะค่ะ) การออกกำลังกายที่แนะนำได้แก่
การว่ายน้ำ (เหมาะมากๆสำหรับน้องหมาที่อ้วนและมีปัญหาโรคเกี่ยวกับข้อต่อ) การเดิน การวิ่งจ๊อกกิ้ง
การเล่นจานร่อน ซึ่งในหมาที่ปกติการได้ออกกำลังกายช่วยผ่อนคลาดความเครียด สร้างกล้ามเนื้อ และระบบการ
ทำงานของร่างกายทุกส่วนพร้อมทั้งยังทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของและสัตว์เลี้ยงได้ดียิ่งขึ้น อย่าลืมนะคะ
ว่าหมาไม่ใช่หมู  เราสามารถเลี้ยงดูเขาให้มีความสุขสบายได้แต่ต้องไม่ตามใจปาก ไม่ว่าน้องหมาเราจะอ้อนแค่
ไหน ใจแข็งเข้าไว้  ที่สำคัญหากเขาไม่อ้วน นั่นหมายถึงเราได้สร้างสุขภาพที่ดีและชีวิตที่ยืนยาวให้เขาด้วยเช่นกัน  

ข้อควรรู้สำหรับเจ้าของน้องหมาอ้วน

  1. ส่วนสำคัญที่สุดในการลดน้ำหนักให้กับน้องหมาก็คือ เจ้าของ จากประสบการณ์ส่วนตัว มากกว่า 50%
    ของน้องหมาที่อ้วนลดน้ำหนักไม่สำเร็จก็เพราะเจ้าของ เช่น บางคนเห็นสุนัขมาขออาหารหรือขนมกิน
    ก็อดให้ไม่ได้ จึงทำให้การลดน้ำหนักไม่สำเร็จ
  2. การลดน้ำหนักไม่ใช่การลดปริมาณอาหารที่ให้น้องหมานะคะ แต่เป็นการลดพลังงานและไขมันที่ได้จาก
    อาหาร ถ้าเราลดปริมาณอาหารลงทันที น้องหมาบางตัวจะเกิดอาการหิวโหยอย่างรุนแรง จนทำให้เค้า
    เครียดได้ค่ะ
  3. ขนมสำหรับน้องหมาหลายอย่างก็ให้พลังงาน และอาจมีส่วนให้อ้วนได้นะคะ
  4. ต้องบอกกับให้กับทุกคนในบ้านทราบด้วยว่าน้องหมาของเรากำลังเริ่มโปรแกรมลดน้ำหนัก
  5. สังเกตว่าน้องหมามีอาการหิวหรือรู้สึกไม่อิ่มหรือไม่หลังจากเปลี่ยนมาเป็นอาหารลดน้ำหนักหรือไม่
    ถ้ามีอาการหิวตลอดเวลา ควรกลับไปแจ้งให้คุณหมอที่ทำการรักษาทราบเพื่อปรับปริมาณหรือเปลี่ยน
    ชนิดอาหารที่ให้กิน
  6. ถ้าน้องหมาไม่ยอมกินอาหารลดน้ำหนัก อาจเริ่มจากให้อาหารเดิมผสมกับอาหารลดน้ำหนัก แล้วค่อยๆลด
    อาหารเดิมลงไปเรื่อยๆ จนสุดท้ายเป็นอาหารลดน้ำหนักอย่างเดียว


    สัตวแพทย์หญิงอรญา  ประพันธ์พจน์
    แผนกอายุรกรรม, แผนกศัลยกรรม, แผนกโรคหัวใจ

    โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน