Exotics pet คืออะไร

Exotic pet หรือ อีกความหมายหนึ่งในภาษาไทยคือ “สัตว์เลี้ยงชนิดพิเศษ” คำจำกัดความใช้ความหมาย
ตามตำราของสัตวแพทย์คือ สัตว์เลี้ยงชนิดใดก็ได้ ที่ไม่ใช่สุนัขและแมว (ในชนิดปรกติ) เช่น ลิงมาโมเสท,
ชูการ์ไกรเดอร์, เฟอเรท, ชินชิล่า, เฟนเน็คฟ็อกซ์. แรคคูน, สกั๊งค์ เป็นต้น และไม่นับรวมสัตว์ในภาคปศุสัตว์

นักวิชาการบางท่านอาจถือว่า Exotic pets จะใช้จำกัดความเฉพาะสัตว์แปลก ๆ ชนิดที่มีพันธุ์มาจากต่างประเทศเท่านั้น แต่สำหรับบางตำรา ก็นับรวมสัตว์ป่าประจำถิ่น (ที่ชอบด้วยกฎหมาย) เข้ารวมอยู่ในกลุ่มExotic pets ด้วยเช่นเดียวกัน เรา สามารถจำแนก Exotic pet ออกเป็น กลุ่มย่อยๆ ได้ ดังนี้

Exotics pet

1.กลุ่มสัตว์เลื้อยคลาน    เช่น อีกัวน่า, กิ้งก่า beard dragon
2.กลุ่มสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ  เช่น poison frog, Salamander
3.กลุ่มสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง  เช่น ด้วง
4.กลุ่มสัตว์ปีก  เช่น นกคอคคาเทล, นกแก้วมาคอร์
5.กลุ่มปลาแปลก
6.กลุ่มสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น กระต่าย เฟอเรท แฮมสเตอร์

เมื่อจำแนกเป็นประเภทจะเห็นได้ชัดเจนว่า Exotic pet ประกอบด้วยสมาชิกมากมายหลายกลุ่ม
มิได้จำกัดอยู่เพียง สัตว์เลื้อยคลานและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำอย่างที่หลายๆคนเข้าใจและคุ้นเคยกัน
สำหรับผู้ที่รักสัตว์เลี้ยงกลุ่ม Exotic จะต้องเข้าใจประเภทของสัตว์แล้วคุณยังต้องมีความรู้เรื่อง
กฎหมายอีกด้วย

ความเกี่ยวข้องระหว่าง Exotic pets  กับกฎหมายของไทยนั้น แบ่งได้เป็น2กลุ่มคือ

–  กลุ่มที่เป็นสัตว์ต่างถิ่น คือ มิได้มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย สัตว์กลุ่มนี้มีการนำเข้าส่งออกจะอยู่ภายใต้
อนุสัญญาไซเตส ซึ่งมีการระบุชัดเจนว่า สัตว์ชนิดใดพันธุ์ใดสามารถนำเข้าโดยไม่ต้องอนุญาตนำเข้า
(Non-CITES), ชนิดใดพันธุ์ใดสามารถเลี้ยงและครอบครองได้ แต่ต้องมีการขออนุญาตนำเข้า(CITES ii)
และชนิดใดไม่อนุญาตให้ประชาชนทั่วไปครอบครอง (CITES i) เว้นแต่สวนสัตว์หรือหน่วยงานวิจัยที่
เกี่ยวข้องเท่านั้น

สัตว์ชนิดนี้ เมื่อเสร็จสิ้นขั้นตอนการนำเข้าแล้ว จะไม่มีข้อผูกพันธ์กับ พรบ.สัตว์ป่าคุ้มครองของไทย
เนื่องจากไม่มีรายชื่อปรากฏในพรบ.สัตว์ป่าคุ้มครองของไทย แต่จัดว่าเป็นสัตว์เลี้ยง จึงต้องอยู่ภายใต้
พรบ.ป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ เฉกเช่นเดียวกับสัตว์เลี้ยงในภาคปรกติทั่วไป

–  กลุ่มสัตว์ที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศไทย หากไม่มีรายชื่อใน พรบ.สัตว์ป่าคุ้มครองของไทย
ผู้เลี้ยงสามารถเลี้ยงได้โดยปฏิบัติตาม พรบ.ป้องกันการทารุณกรรมสัตว์

สำหรับสัตว์ที่มีรายชื่อใน พรบ.สัตว์ป่าคุ้มครองของไทย ผู้เลี้ยงจะต้องมีเอกสาร สป.2
(ในกรณีที่นำสัตว์จากป่า หรือสัตว์มิได้อยู่ในรายชื่อสัตว์ป่าที่อนุญาตให้เพาะพันธ์ได้)
และเอกสาร สป.9 (ในกรณีที่เป็นสัตว์ในกลุ่มที่อนุญาตให้เพาะพันธ์ุได้ และเกิดจากสถานที่
เพาะพันธุ์ที่ได้รับใบอนุญาต)

ดังนั้นแล้วการเลี้ยงสัตว์แปลกต้องจึงคำนึงถึงความถูกต้องตามกฎหมายเป็นสำคัญอันดับแรก
เพราะบางชนิดอาจอยู่ในข่ายสัตว์ป่าคุ้มครองหรือสัตว์ต้องห้าม บางชนิดอาจต้องมีการขออนุญาตเลี้ยง
และควรต้องศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับสัตว์ชนิดนั้นๆ ทั้งเรื่องอุปนิสัย อาหารการกินตามธรรมชาติ
ลักษณะแหล่งที่อยู่อาศัย เพราะหากเลี้ยงอย่างไม่ถูกต้องแล้ว ก็คือการทำร้ายสัตว์ดีดีนี่เอง

สัตว์เลี้ยงไม่ว่าสัตว์ตัวนั้นจะเป็นสัตว์แปลกหรือไม่ก็ตาม เค้าไม่สามารถสื่อสารกับเราได้โดยตรงถึง
ความต้องการของตัวเค้าเอง บอกไม่ได้ว่าร้อนหรือหนาว บอกไม่ได้ว่าหิวข้าวหิวน้ำ นอกจากความรัก
และเมตตาแล้ว “ความรู้และความเข้าใจ”ในตัวสัตว์เลี้ยงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้เลี้ยงและผู้อยากเลี้ยงจำเป็น
ต้องมี

โรงพยาบาลสัตว์ตลิ่งชัน มีแผนกรักษาสัตว์พิเศษ (Exotic Pet)  โดยเฉพาะ เพื่อให้บริการดูแลรักษาสัตว์เลี้ยงชนิดพิเศษ โดยมีสัตวแพทย์ประจำศูนย์ที่มีความรู้และความเชี่ยวชาญ มีข้อสงสัยหรือต้องการข้อมูลสอบถามรายละเอียดได้ที่  02-887-8321-3 หรือ ที่ FB: @TcahFanpage

สพ.ญ.ณุนรี ไตรรัตนานุวงษ์
แผนกรักษาสัตว์พิเศษ(Exotic), แผนกอายุรกรรม
โรงพยาบาลสัตว์